پر کردن دندان کامپوزیت بهتر است یا آمالگام ؟

یکی از سوالات رایج در مورد پر کردن دندان های پوسیده این است، که پر کردن دندان کامپوزیت بهتر است یا آمالگام ؟ در دهه‌های گذشته ماده‌ی اصلی که برای پر کردن دندان‌های آسیب دیده مورد استفاده قرار می‌گرفت آمالگام فلزی بود اما در سال‌های اخیر مواد مختلفی جهت پر کردن دندان‌های ارائه شده است. یکی از جایگزین‌های آمالگام، پر کردن دندان با کامپوزیت می‌باشد. استفاده از آمالگام و کامپوزیت هرکدام مزایا و معایبی دارد که موضوع ادامه‌ی این مقاله می‌باشد.

تفاوت پر گننده دندان آمالگام و کامپوزیت چیست؟

همانطور که می دانید؛ زمانی که پوسیدگی دندان برای شما ایجاد می شود، برای پیشگیری از بروز آسیب های بیشتر می توانید از روش های پر کردن دندان استفاده نمایید. در زمینه پر کردن و ترمیم دندان های آسیب دیده می توان مواد مختلفی استفاده نمود. دو روش بسیار مناسب استفاده از مواد کامپوزیتی سفید و استفاده از آمالگام نقره ای رنگ وجود دارد. اما کدام یک بهتر است ؟ تفاوت این دو مواد پرکننده دندان در چیست ؟

مزایا و معایب کامپوزیت

1-ایجاد ظاهری طبیعی

کامپوزیت از مواد رزینی استفاده می‌نماید که می‌‌تواند ظاهری طبیعی ایجاد نماید. با توجه به اینکه می‌توان طیف رنگی متنوعی را با مواد کامپوزیت ایجاد کرد بنابراین رنگ دندان در قسمت ترمیم شده کاملاً مشابه رنگ دندان در سایر قسمت‌ها و رنگ باقی دندان‌ها می‌باشد. به همین منظور افرادی که می‌خواهند ظاهری طبیعی در دندان‌های خود داشته باشند می‌توانند کامپوزیت را جهت پر کردن دندان‌های خود انتخاب نمایند.

2-مناسب بودن برای تمام دندان‌ها

کامپوزیت را می‌توان هم برای دندان‌های جلو و هم برای دندان‌های عقبی استفاده نمود. با توجه به اینکه کامپوزیت رنگی مشابه دندان اصلی دارد، گزینه‌ی مناسبی برای دندان های جلویی می‌باشد. کامپوزیت‌هایی که برای دندان‌های جلویی استفاده می‌شود به سختی قابل تشخیص می‌باشد.

3-مقاومت در مقابل تغییرات دمایی

کامپوزیت‌ها برخلاف پرکننده‌های آمالگام تحت تاثیر تغییرات دمایی قرار نمی‌گیرند و به سادگی دچار ترک و شکستگی نمی‌شوند. در نتیجه مقاومت آنها بالا بوده و منجر به ایجاد پوسیدگی‌های بعدی نمی‌شوند.

4-عدم نیاز به خالی کردن دندان بیش از اندازه

جهت پر کردن دندان با کامپوزیت احتیاجی نیست که قسمت‌های سالم دندان بیش از حد تراش داده شود و با تراشیدن قسمت‌هایی که دچار پوسیدگی هستند می‌توان از کامپوزیت استفاده نمود.

معایب کامپوزیت برای پر کردن دندان

1-دوام کوتاه مدت

دندان‌هایی که با کامپوزیت پر می‌شوند پس از چند سال ممکن است احتیاج به تعویض داشته باشند. ماندگاری دندان‌هایی که با کامپوزیت پر شده‌اند بین 5 تا 10 سال می‌باشد، در صورتی که آمالگام بین حداقل 10 تا 15 سال دوام دارد.

2-مناسب برای حفره‌های کوچک

کامپوزیت برای دندان‌هایی که پوسیدگی جزئی دارد گزینه‌ی مناسبی می‌باشد اما برای دندان‌هایی با پوسیدگی وسیع معمولاُ توصیه نمی‌شود.

3-تغییر رنگ

دندان‌هایی که با کامپوزیت پر شده‌اند در طول زمان ممکن است دچار تفییر رنگ شوند و در مقایسه با پرکننده‌های سرامیکی از زیبایی کمتری برخوردار می‌باشند.

مزایا و معایب آمالگام

1-ماندگار طولانی مدت

پرکننده‌های آمالگام دوام بالایی دارند و برای مدت طولانی می‌تواند روی دندان باقی بماند. به طور کلی دندان‌هایی که با آمالگام پر می‌شوند بین 10 تا 15 سال می‌توانند دوام داشته باشند.

2-مقاومت بالا

با توجه به اینکه پرکننده‌ی آمالگام از جنس فلز می‌باشد بنابراین مقاومت بالایی داشته و در برابر ضربات ناشی از غذاهای سفت و یا سایر موارد مقاومت خوبی از خود نشان می‌دهد و به سختی دچار ترک، شکستگی و یا آسیب می‌شود. آمالگام برای دندان‌های عقب که وظیفه‌ی اصلی جویدن غذا را بر عهده دارند می‌تواند گزینه‌ی مناسبی باشد.

3-ارزان بودن

هزینه‌ی پر کردن دندان با آمالگام نسبت به پر کردن با کامپوزیت کم تر می‌باشد.

معایب آمالگام

1-تغییر رنگ

یکی از مشکلات پرکننده‌ی آمالگام این است که به مرور زمان ممکن است تغییر رنگ دهد و منجر به تیره نشان دادن رنگ دندان شود و در نتیجه پس از چند سال نیاز به روکش دندان جهت پوشاندن تغییر رنگ ایجاد شده می‌باشد.

2-آسیب به ساختار دندان

پرکننده‌ی آمالگام با گذشت زمان ممکن است به ساختار سالم دندانی که تحت ترمیم قرار گرفته است آسیب وارد نماید.

3-سمیت

در طی سال‌ها نگرانی‌هایی در مورد تجمع زیستی و سمیتی که جیوه می‌تواند ایجاد نماید در مورد پرکننده‌های آمالگام مطرح شده است. آمالگام‌هایی که به تازگی تولید می‌شود حداقل میزان جیوه را در خود دارند تا نگرانی‌های ناشی از سمیت این ماده را کاهش دهد.

4-ترک و شکستگی

تغییرات دمایی که به دلیل مصرف نوشیدنی‌های سرد و گرم ایجاد می‌شود می‌تواند منجر به ایجاد ترک و شکستگی در دندان‌ها شود.

برای پر کردن دندان کامپوزیت بهتر است یا آمالگام ؟

در پاراگراف‌های پیشین در مورد مزایا و معایب هر کدام از این پرکننده‌ها توضیحاتی ارائه شد. با در نظر داشتن تمام این موارد و با توجه به نکات دیگر می‌توانید بهترین انتخاب را داشته باشید. در اینجا می خواهیم به تفاوت های اصلی آن ها بپردازیم.

1-ظاهر

اولین تفاوت محسوس ترین است. پرکننده های رزین کامپوزیت همرنگ دندان هستند. دندانپزشکان رنگ دندان های طبیعی بیمار را با رنگ رزین کامپوزیت مطابقت می دهند. در حالی که پرکننده‌های آمالگام از فلزات مختلفی تشکیل شده‌اند، پرکننده‌ها ظاهری نقره‌ای دارند. هنگامی که افراد صحبت می کنند و لبخند می زنند، پرکننده های نقره ممکن است مشخص شوند.

2-طول عمر

فلزات مورد استفاده برای ساخت پرکننده‌های آمالگام نقره، پرکننده‌ها را بسیار بادوام می‌کنند. پر کردن نقره معمولاً 10-15 سال دوام می آورد. رزین کامپوزیت به اندازه فلز قوی نیست و پرکننده ها معمولاً 8 سال دوام می آورند. در هر دو مورد، بسته به نحوه مراقبت بیماران از آن ها، می توانند برای مدت طولانی تر یا کوتاه تری دوام بیاورند. همچنین، محل پر کردن بر مدت زمان ماندگاری آن تأثیر می گذارد. به عنوان مثال، پر کردن رزین کامپوزیت می تواند 10 سال یا بیشتر در دندان های جلویی دوام بیاورد.

3-آماده سازی دندان

دندانپزشکان از مته های دندانی برای از بین بردن پوسیدگی قبل از قرار دادن پرکننده ها استفاده می کنند. دندانپزشکان همچنین باید مقداری از ساختار دندان سالم را حذف کنند تا فضایی برای پرکردن ایجاد شود، اما مقدار آن به مواد پرکننده انتخاب شده بستگی دارد. پرکردگی های نقره ای به دندان نمی چسبند، بنابراین دندانپزشکان باید مقدار زیادی از ساختار دندان سالم را برای قرار دادن پرکردگی جدا کنند. پرکننده های کامپوزیت به دندان می چسبند، بنابراین دندانپزشکان نیازی به برداشتن تقریباً به همان اندازه از ساختار دندان ندارند. این به دندان اجازه می دهد تا استحکام طبیعی خود را حفظ کند.

4-روش

دندانپزشکان پوسیدگی را برمی دارند و پرکننده های آمالگام نقره ای را قرار می دهند. با این حال، فرآیند قرار دادن پرکننده های رزین کامپوزیت بیشتر زمان بر است. دندانپزشکان باید مواد رزین کامپوزیت را در لایه ها قرار دهند و از نور ماوراء بنفش یا لیزر برای سفت شدن هر لایه استفاده کنند. این فرآیند بیشتر از قرار دادن پرکننده های آمالگام نقره طول می کشد.

5-تفاوت قیمت آمالگام و کامپوزیت

همانطور که گفته شد، پر کردن دندان با کامپوزیت زمان بر هست و زحمت و زمان بیشتری نیاز دارد. در نتیجه هزینه پرکردن دندان با کامپوزیت بیشتر از پر کردن با آمالگام می باشد.

دندانی نزدیک به جلوی دهان که هنگام لبخند زدن یا خندیدن به راحتی دیده می شود، با پر کردن کامپوزیت طبیعی تر به نظر می رسد. برای دندان های پشت دهان که پوسیدگی بیشتری دارند، پرکننده آمالگام به دلیل دوام و ماندگاری، انتخاب بهتری است

برخی از نکاتی که در هنگام انتخاب کامپوزیت و آمالگام باید لحاظ نمائید عبارتند از:

• سوابق پیشین دندانپزشکی (اگر دندان شما پیشتر پر شده است از چه ماده‌ای استفاده کرده اید)
• محل پوسیدگی (برای دندان‌هایی که در قسمت جلو قرار گرفته‌اند و در هنگام لبخند زدن و صحبت کردن در معرض دید قرار دارند استفاده از کامپوزیت گزینه‌ی مناسبی می‌باشد اما برای دندان‌های عقبی که باید مقاومتر باشند و در معرض دید قرار ندارند پرکننده‌های آمالگام می‌تواند گزینه‌ی انتخابی باشد)
• بودجه (میزان هزینه‌ای که در نظر دارید برای پر کردن دندان بپردازید)
• نظر دندانپزشک (با توجه به موقعیت دندان، میزان پوسیدگی و سایر موارد ممکن است پزشک به شما پیشنهاد انتخاب یک پرکننده‌ی خاص را بدهد)
• ترجیحات فردی (در نظر گرفتن زیبایی، مقاومت، ماندگاری و ….)

کلام آخر

به دلایل مختلفی ممکن است دندان دچار پوسیدگی شود، برای رفع این مشکل می توان از مواد پر کننده همچون مواد کامپوزیتی و یا آمالگام استفاده نمود. انتخاب هر کدام به نظر دندانپزشک و میزان هزینه مراجعه کننده بستگی دارد .